චීනයේ පළමු වැනි කාන්තාවගේ උද්දාමය

 ඡායාරූපය:

චීනයේ පළමු වැනි කාන්තාවගේ උද්දාමය

අන්චී මින් විසින් චීන සංස්කෘති විප්ලවයේ නිරුවත හෙළි කරමින් ඉංගිරිසි බසින් ලියන ලද Red Azalea නමැති නව ප්‍රබන්ධය ඇමෙරිකාවේත් සෙසු බොහෝ රටවලත් පිටපත් ලක්ෂ ගණනින් මේ වන විට අලෙවි වී ඇත. Becoming Madam Mao නමැති කෘතියේද ඓතිහාසික පසුබිම සංස්කෘති විප්ලවය වුවද එහිලා කතුවරියගේ අවධානය වඩාත් යොමු වී ඇත්තේ මාවෝ මැතිනියගේ පෞද්ගලික ජීවිතය කෙරෙහිය. 1919 - 1933 අතර කාලය තුළ යුන්හේ හැටියටද, 1934 - 1937 අතර කාලය තුළ ලෑන් පින් හැටියටද, 1938 - 1991 අතර කාලය තුළ ජියෑන් චින් හැටියටද ඇගේ චරිතය විවරණය කරන අන්චී මින්, චීන ඉතිහාසයේ අභූතපූර්ව චරිතයක් වූ කාමෝන්මාදයෙන්ද උන්නතිකාමයෙන්ද පරිපීඩත මෙම අතිවිශේෂ රුදුරු ගැහැනියගේ චරිතය ගොඩනගන්නේ ඉතිහාසයද චරිතලේඛනයද මොනවට සම්මිශ්‍රණය වූ රසාල්පිත ප්‍රබන්ධකරණ රීතියකිනි.

ටේප් එක මත කටහඬ සිහිසුන් වෙයි. හඬ මැකී යයි. ජියෑන් චින්ට ටේප් පටය ලැබෙන විට මහාචාර්ය ෂැන් චොන්ග් - යී මිය ගිහින්ය. ජියෑන් චින් ප්‍රශ්න විචාරකයන්ට අතට අත දෙයි. සභාපති මා ඕත් මමත් ඔබේ වැඩ ගැන පැහැදිලා ඉන්නෙ. දැන් අපට අවශ්‍ය වෙන්නෙ ලියුට විරුද්ධව සාක්ෂිකාරයෙක්.

ඒ ක්‍රමයම අනුගමනය කෙරෙයි. එක රැයෙකින්ම සාක්‍ෂිකරුවකු සොයාගැනෙයි. මේ වතාවේ ඔහුගේ මිත්‍රයෙකි. දීර්ඝකාලීන පක්ෂ ක්‍රියාකාරිකයෙකි. ඔහු දැනට පෙණහලු පිළිකාවකින් පෙළෙන වැන් ෂි-යින්ය. ඔහුගේ පපු පෙදෙස ප්ලාස්ටික් බටවලින් වෙළා ඇත්තේය. එහෙත් ප්‍රශ්න විචාරකයෝ එයින් අධෛර්යයට පත් නොවෙති. බෙරිහන්දීම්වලින්ද හඬ තැලීමෙන්ද ටේප් පටය පුපුරා යනු වැන්න.

මට කිසිම අදහසක් නෑ, රෝගියා කතා කරන්ට වෑයම් කරයි. මම සත්‍යය හදල කියන මිනිහෙක් නෙමෙයි.

ලෝහ භාණ්ඩ එකට ගැටෙන හඬකි.

අපි තමුසෙට මිනී පෙට්ටියක් ගෙනාවාම තමුසෙ අඬයි. හැබැයි එතකොට හොඳටම පමා වැඩියි ප්‍රධාන ප්‍රශ්න විචාරකයා පහත් හඬින් කියන්නට වෙයි. තමුසෙ අපට කියන්නෙ ඔය ඔක්සිජන් මැෂිම විසන්ධි කරන්ඩ කියලද? ඔය බට ටික ගලවල දාන්ඩ කියලද? තමුසෙට තේරෙනවද?

නිහැඬියාවකි.

අන්තිමේදී හීන් කටහඬක් ඇසෙන්නට වෙයි. තමුසෙලාට කැමති දෙයක් කරනවල කොහොමත් මම මැරෙන්ඩයි යන්නෙ. මට තවදුරටත් කිසිම දෙයක් ගැන බයක් නෑ. මිනිහාගේ වචන විසන්ධි කර ඇතද, ඔහුගේ කටහඬ දැඩිය. සේරම මං කියලයි තියෙන්නෙ. නමුත් මම තමුසෙලාට එකක් කියන්නම්. ඔහු දේශද්‍රෝහියෙක් නෙ‍ෙවයි. අවංක ගෞරවාන්විත මිනිහෙක්. ඔයිට වඩා දෙයක් තමුසෙලාට මගෙන් ගන්ඩ පුළුවන්කමක් නෑ.

ලැජ්ජයි. ලැජ්ජයි. මා ඕ ජියෑන් චින් මැතිනිය ප්‍රශ්න විචාරකයන් දෙසට ඇඟිල්ල දිගු කරමින් පවසයි. ඔහේල හරිම අකාර්යක්ෂමයි. දුර්වලයි. ආපහු යන්ඩ. ගිහිල්ල සාර්ථක වන තුරුම කටයුතු කරන්ඩ. අවශ්‍ය වුණොත් මිනිහගෙ හක්ක වුණත් කඩන්ඩ.

මිනිහා මළොත් එහෙම?

තමු‍ෙසල ගිහිල්ල මිනිහගෙ මළගිය පරාණකාරයාගෙන් ප්‍රශ්න කරනවල.

1968 මාර්තු 26. පෙණහලු පිළිකා රෝගියා වන යකඩ අධිෂ්ඨානයක් ඇති වැන් ෂි - යින් මිය යයි. ඔහු විසින් උපසභාපති ලියු ෂා ඕ - ක්විට විරුද්ධව චෝදනා නොකරන ලද්දේ නමුත් 1968 නොවැම්බර් 24 වැනිදා පවත්වන්ඩ යෙදුණු පක්ෂ සම්මේලනයේ දී ”රහසිගත දේශද්‍රෝහියකු”හැටියට ලියු නම් කරන ලද්දේ විය. ඒ අනුව ඔහු කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙන් නෙරපා හැරිණි.

මේ පුවත මුළු රටම පීරාගෙන යයි.

මා ඕ ජියෑන් චින් මැතිනිය උඩ සිට ලොකුම නාටකය මෙහෙයවමින් සිටියි. ඇය ජීවිතයේ බිඳෙනසුලු බව නියමාකාරයෙන් දකිමින් සිටින්නීය. පක්ෂපාතිත්වය ගැන කතා කිරීමේ කිසිම තේරුමක් ඇත්තේ නැත. අතක් සෙලවීමකින් වුව කෙනකුගේ ඇද වැටීම සිදු විය හැක්කේය. මා ඕගේ කළමනාකාරයෝ ප්‍රසිද්ධියේ විවේචනය කරනු උදෙසා වැන් ගුවාන් - මෙයි ගෙන එති. රැලිය ආරම්භ වන්නේ ක්වින්ගුවා විශ්වවිද්‍යාලයේ ක්‍රීඩා භූමියෙනි. ලක්ෂ තුනක රතු මුරකා භටයෝ පැමිණ සිටිති. ඔවුන්ගෙන් නැ‍ඟෙන හඬ කන් දෙදරවනසුලුය. ජියෑන් චින්ට අමුත්තක්ද දැනෙයි. වැන් ගුවාන් - මෙයි දෙස බලා සිටීම විස්මයාකාර දර්ශනයකි. තම ස්වාමිපුරුෂයා නිසා ඇද වැටෙන ගැහැනියක්. ජනතාව විසින් කිසියම් දිනෙක දී ඇයද ඒ ආකාරයටම පාවා දෙනු ඇත්ද? ශක්තිමත් සතුරන් සම්බන්ධයෙන් අවදානමක් බාරගන්ට මා ඕ සූදානම් නැත්තේ ඇයිදැයි දැන් ඇයට වැටහෙයි. එවැන්නකට කිසිසේත්ම ඉඩක් නොතැබිය යුතුය. සැකකරුවෝ මරණයට පත්විය යුත්තාහ.

මේ රැලිය පැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් මතු වූ බාධක සියල්ල මා ඕ විසින් ජයගෙන ඇත්තේය. ඔහුගේ බාධාව නම් අගමැති ෂවු එන්ලායිද ඇතුළු ලියුගේ විශ්වාසවන්තයන්ය. එක්කෝ තමා නැති නම් ලියු යන දෙකෙන් එකක් තෝරාගන්නැයි මා ඕ විසින් කොංග්‍ර‍සයට බල කිරීමෙන් පසුව පමණි, තීරණය ගත හැකි වූයේ.

මෙම අවධිය නිරූපණය කරන විශාල ඡායාරූපයක් ජාතික පුස්තකාලයෙහි තබා ඇත්තේය. සුදු කළු ඒ ඡායාරූපයෙන් ලේඛනගත කර ඇත්තේ වැන් ගුවාන් - මෙයි අවමානයට - නින්දාවට - පත් කළ අවස්ථාවය. පසුබිමෙහි මිනිස් හිස් සාගරයකි. වම් කොනේ සිටින්නේ කැමරාවක් අතින් ගත් උපැස් යුගල පැලඳි පුවත්පත් කලාවේදියෙකි. ඔහු තැතිගත්වනම සිටියි. එතෙකුදු ඔහුගේ මුහුණෙහි සිනහවකි. වැන් ගුවාන් - මෙයි වේදිකාව මැදය. ලොකු වාටියක් සහිත සුදු හිස් වැසුමකින් ඇගේ මුහුණෙහි අඩක් වැසී ඇත. ඇයට විදේශ සංචාරක ඇඳුම් ඇඳගන්ට බල කරනු ලැබ ඇත්තේය. පින් පොන් පන්දු යොදාගෙන සාදන ලද "මාලයක්" ඇගේ බෙල්ලේ සිට දණහිස දක්වාම කඩා වැටෙයි. ඒ මාලය කුවායි ඩා-ෆුගේ නිර්මාණයකි.

දැන් කරන මේ දේ ගැන අනාගතයේදී කුවායි ඩා-ෆුට අවුරුදු දාහතක සිර දඬුවමක් ලැබෙනු ඇත්තේය. අනාගතයේදී මා ඕ මැතිනියටද මේ ගැන වන්දි ගෙවන්ට සිදු වනු ඇත්තේය. මෙකී ඡායාරූපය පෙන්වනු ලැබ ඒ ගැන අදහසක් දක්වන්නැයි ඇයට පවසන මුත් ඇය ඒ ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇත්තේය. කෙසේවතුදු ඇය පවසනු ඇත්තේ තමා නිළියකව සිටි කාලයේදී තමාට රඟපෑමත් ජීවිතයත් බෙදා වෙන් කරන රේඛාවක් ඇඳිය හැකිව තිබුණු බවකි. එහෙත් සත්‍යය නම් ඇයට ජීවත්වීමත් රඟපෑමත් අතර බෙදුම් රේඛාවක් තිබුණේම නැති වගය. සංස්කෘති විප්ලවය යනු පණ ගැහෙන වේදිකාවකි. එහිදී ඇයගේ නාට්‍ය රචකයා වනුයේ මා ඕය.

ජීවත්ව සිටින වැන් ගුවාන් - මෙයි නුවණැත්තියක බැව් ඉතිහාසය විසින් සනාථ කරනු ඇත්තේය. සිය සැමියා වන ලියුගේ මරණයට තනිවම වගකිවයුත්තේ මා ඕ ජියෑන් චින් මැතිනිය බැව් ලෝකයට පිළිගන්වන්නට කරුණු යෙදුවද වැන් ගුවාන් - මෙයි පවසන්නේ ලියු මරණයට පත් කරන ලද්දේ හතර දෙනාගේ කල්ලිය විසින් නොවන වගය. (හතරදෙනාගේ කල්ලිය යනු මා ඕ ජියෑන් චින් මැතිනිය චුන් කුවියා ඕ සහ ඔහුගේ ගෝලයන් දෙදෙනාගෙන් සැදුම්ලත් පිරිසය.) මගේ ස්වාමිපුරුෂයාගේ මරණය සිදු වුණු අවස්ථාවේදී එවන් කල්ලියක් හිටියේ නැත, ඇය කියන්නීය. එසේ නම් එයට වගකිව යුත්තේ කවුද? ඇය එයට පිළිතුරු දෙන්නේ නැත. ඇය බලාපොරොත්තු වන්නේ ජනතාවම ඒ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු සොයාගන්නා බවය.

ඔව්, වැන් ගුවාන් - මෙයිට විරුද්ධව මගේ පෞද්ගලික අමනාපයක් ඇත. එහෙත් මා ඇයට චෝදනා කරන එකම හේතුව එය නොවෙයි. මා ඕ සතුටු කරන්ට මා තුළ වූ ආශාව ඒ සියල්ල පිටුපස තිබුණි. මා මෙහෙයවනු ලැබූයේ ඒ ආවේගයෙනි. එය නැවැත්වීම යනු මරණයයි. මා කුවායි ඩා-ෆුගේ වාර්තා කියවන විට ඒවා නිසා මාඕ මා ගැන ආඩම්බර වන හැටි සලකා මා කොතරම් නම් සතුටක් ලැබුවේද? ඒ කාරණය කිසිවෙක් නොදනියි. එමඟින් සිදු වූයේ මා කෙළින්ම යෙනාන් අවධියට ආපසු ගමන් කිරීමය. එදවස මා ඕගේ එකම කේන්ද්‍රීය දර්ශනය වූයේ මාය.

වැන් ගුවාන් - මෙයිට ඒ දඬුවම සුදුසුය. මගේ පයැඟිලි මත නැඟී චීනයේ පළමු වැනි කාන්තාව තමා බැව් ලොවට පළ කෙළේ ඇයයි. කැමරාවට හසු වුණේත් පසුව ලොව පුරාම පත්තරවල පළ වුණේත් ඇගේ උද්දාමයයි. නුඹ, නුඹේ ලස්සන, සන්තෝෂයෙන් සැලෙන තොල්පෙතිවලින් ”මට බොහොම කනගාටුයි, ඔබට පෞද්ගලිකව ආචාර කරන්ඩ මා ඕ මැතිනියට පැමිණෙන්ට නොහැකි එතුමියට සනීප නැති නිසාවෙනැයි” කීවා නොවේද? එවැන්නක් කියන්ට මා නුඹට කවදාවත්ම අවසරයක් දුන්නේ නැත. නුඹ කවදාවත්ම පිටරට නොගිය යුතුව තිබුණි. ඒ මිල කළ නොහැකි සුදු මුතුපොට බැඳගෙන අඩි උස කළු සපත්තු දමාගෙන මා සතු භූමිකාව සොරා නොගත යුතුව තිබුණි. දැන් ඉතින් අන්තිම වතාවට ඒ ඇඳුම ඇඳගෙනම අවඥාවට පත් වෙයන්. මගේ අපායේ වේදිකාව මත නුඹේ වාරය ලබාගෙන හොඳට විඳවපන්.

ඒ සියල්ල එසේ තිබියදී තමා වැන් ගුවාන් - මෙයි අගය කරන බැව්ද මා ඕ මැතිනිය පිළිගන්නීය. වැන් ගුවාන් - මෙයි පිළිබඳ ඇය තුළ ඇත්තේ අනුකම්පාවකි. ඇයට දැනෙන්නේ වේදනාවකි.

පරිවර්තනය | ඩබ්ලියු. ඒ. අබේසිංහ

මාතෘකා