සී-ෂෙන්ගේ උණ්ඩයට ඉලක්කයක්

 ඡායාරූපය:

සී-ෂෙන්ගේ උණ්ඩයට ඉලක්කයක්

අන්චී මින් විසින් චීන සංස්කෘති විප්ලවයේ නිරුවත හෙළි කරමින් ඉංගිරිසි බසින් ලියන ලද Red Azalea නමැති නව ප්‍රබන්ධය ඇමෙරිකාවේත් සෙසු බොහෝ රටවලත් පිටපත් ලක්ෂ ගණනින් මේ වන විට අලෙවි වී ඇත. Becoming Madam Mao නමැති කෘතියේද ඓතිහාසික පසුබිම සංස්කෘති විප්ලවය වුවද එහිලා කතුවරියගේ අවධානය වඩාත් යොමුවී ඇත්තේ මාවෝ මැතිනියගේ පෞද්ගලික ජීවිතය කෙරෙහිය. 1919 - 1933 අතර කාලය තුළ යුන්හේ හැටියටද, 1934 - 1937 අතර කාලය තුළ ලෑන් පින් හැටියටද, 1938 - 1991 අතර කාලය තුළ ජියෑන් චින් හැටියටද ඇගේ චරිතය විවරණය කරන අන්චී මින්,

චීන ඉතිහාසයේ අභූතපූර්ව චරිතයක් වූ කාමෝන්මාදයෙන්ද උන්නතිකාමයෙන්ද පරිපීඩත මෙම අතිවිශේෂ රුදුරු ගැහැනියගේ චරිතය ගොඩනගන්නේ ඉතිහාසයද චරිතලේඛනයද මොනවට සම්මිශ්‍රණය වූ රසාල්පිත ප්‍රබන්ධකරණ රීතියකිනි.

ෂැන්හයි සිට පැමිණි තරුණිය දෙස ශිෂ්‍යයන් බලා හිඳින්නේ සර්පයකු හම ගසන ගොවියකු දෙස බලා සිටින්නාක් මෙනි. ඇය රවටනු බොරුය. පුදුම ගෑනියෙක්. මොන තරම් වීරවරියක්ද? ලෑන් පින්ගේ කටහඬ උද්යෝගයෙන් පිරී ඇත්තේය.

තේ බොන්න පැමිණෙන්නැයි මට ආරාධනා කරන්ට ඔහු රතු මකරා මා වෙත එවයි. අපට දැනෙන්නේ නුහුරකි. අමුත්තකි. අදෘශ්‍යමාන සී-ෂෙන් අප අතර හිටගෙනය. මා නිහඬව ඉන්ට හදන විට ඔහු මට සමච්චල් කරන්ට පටන්ගනියි. පසු කලෙක දී මා වටහා ගන්නේ, මේ සමච්චලය ඔහුගේ රීතිය බවය. ඔහු සමච්චල් කරයි. විශේෂයෙන්ම කෙනෙකුට දඬුවම් කරන්ට අදහස් කරන විට ඔහු ප්‍රාණවත්ව කතා කරයි. ඔහුගේ මුවින් පිට වන්නේ කුමක්දැයි කිසිවකුටවත් කියන්ට බැරිය.

මං කල්පනා කරමින් හිටියෙ ඔබ මට බීජින්වල අත්දැකීම් ගැන කියාපු දේවල් ගැන. ඔහු තේ එක තොලගායි. ඔබට කියන්ඩ මගෙ අත්දැකීම් ටිකකුත් තියෙනව. ඒක සිදු වුණෙත් බීජින්වලදි 1918 දී මගේ වයස අවුරුදු විසිපහයි. ඒ කාලෙ මම බීජින් සාමාන්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයෙ අර්ධකාලීන ශිෂ්‍යයෙක්. මම ලියුම් කාමරයෙත් පුස්තකාලෙත් වැඩ කළා. මගෙ තත්ත්වය කොයි තරම් පහළද කියනවා නම මිනිස්සු මාව මඟහැරියා. එතකොට මම දැනගත්තා මොකක් හරි වැරැද්දක් තියෙනව කියල. අවුරුදු සිය ගණනක්ම උගතුන් ඉඳල තියෙන්නෙ සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගෙන් වෙන් වෙලා. ඒ කාලෙදිමයි මම සිහින දකින්ඩ වුණේ, කවදාක හරි උගතුන් ඇවිත් කුලීකාරයන්ට උගන්වන දවසක් ඒය කියල. සහතික වශයෙන්ම ඔවුන්ටත් අනික් අයට වගේම අධ්‍යාපනය ලබන්ට අවස්ථාව තියෙන්ඩ ඕනෑ.

සත්‍යය නම්, බීජින්හි දී තමා කෙරෙහි කිසිදු අවධානයක් ලබන්ට මා ඕ අසමත් වීමය. තමා අවමානයට ලක් කර ඇතැයි මේ පිටිහර මොට්ටයාට වැටහිණි. ඔහුට තමාගේ බලාපොරොත්තු සුන් කළ මෙම සිදුවීම සිතින් මකාලන්ට බැරිය. පසු කලෙක දී විශාල කැරැල්ලක් - සංස්කෘති විප්ලවයක් - ආරම්භ කරන්ට ඔහුට සිත් දුන් කාරණාවලින් එකක් වන්නේද එයයි. ඒ නම්, තමා මුල් කාලයේ විඳි දුක්ඛ වේදනාවන් සම්බන්ධයෙන් උගතුන්ට දඬුවම් පැමිණවීමකි. එහෙත් මේ මොහොතෙහි දී නම්, ෂැන්හයි සිට පැමිණි තරුණියට අවබෝධය මදිය. මේ කථාන්තරයේ සැබෑ අරුත වටහාගන්ට - ග්‍රහණය කරගන්ට - ඇයට අවුරුදු හතළිහක්ම බලාගෙන ඉන්ට සිදු වෙයි. එවිට ඔහුගේ යුධ අශ්වයා බවට පත් වන්නේ ඇයයි.

තමා සතුටට පත් කරන්ට - උද්යෝගිමත් කරන්ට - ඔහුට ඔහුගේම ක්‍රමයක් ඇත්තේ නොවේදැයි ඇය සිතන්නට වෙයි. එහෙයින් ඇය සවන්දීගෙන සිටින්නීය.

ඒ පරණ අගනුවර කොතරම් සුන්දර වුණත් බීජිං නුවර මගේ ජීවන තත්ත්වය ඉතාම දුක්ඛදායක වුණා. මං නැවතිලා හිටියෙ ඇස් තුනේ ළිඳ කියන ස්ථානයක. තවත් හත් දෙනෙක් සමඟ පුංචි කාමරයකයි මම ජීවත් වුණේ. රාත්‍රියෙදි අපි හැම දෙනාම එකම ඇඳක ගුළි ගැහෙනව. ඇඳ හදල තිබුණෙ පුච්චපු මැටිවලින්. අපි එක්කෙනෙකුටවත් හැරෙන්ඩවත් ඉඩක් නෑ. මං ටිකක් එහාට මෙහාට වෙනව නම්, දෙපැත්තෙන් ඉන්න දෙන්නට කියලයි එහෙම කරන්ඩ වෙන්නෙ.

තමා ඉදිරිපිට සිටින මිනිහා දෙදෙනාගේ අනාගත නිවස ගැන කතා කළත් නොකළත් තරුණියට වැඩක් ඇත්තේ නැත. ඇයට අදාළ වන එකම කාරණය නම් දෙදෙනා අතර සිටින ගැහැනිය ඉවත් කරන්ට මිනිහා කරනු ඇත්තේ කුමක්ද යන්නය.

ඊයෙ මට වේලපහින් එන උතුරු වසන්තයේ උණුහුම දැනෙන්ට වුණා, මා ඕ පවසයි. ඔහුගේ දෑස දීප්තිමත් වෙයි. පෙයි විල හිමෙන් වැසීගෙන යන විට ප්ලම් ගස්වල මල් පිපෙයි, ටෑන්ග් කවියා ලියූ පද්‍යයක් ඔහු මට මතක් කරදෙයි. ”එක රැයෙක දී මල් පිපුණු දස දහසක් පීච් ගස්”....

පද්‍යයෙහි ගැබ්ව ඇති චමත්කාරය තරුණියට වැටහෙන්නේ නැත. එහෙත් කවියේ පද පේළි අතරින් එහි සමස්ත භාවමය ගුණය ඇයට දැනෙයි.

ගැහැනු ඇණ තියාගෙන උදේ ආහාර වේල ගනිති. ලෑන් පින් ඔවුන්ගේ කෑම බඳුන් දෙස ඇස් දල්වාගෙන බලා සිටියි. ඇගේ සිතිවිලි රැඳී ඇත්තේ මා ඕ කෙරෙහිය. පන්තියේ ගැහැනු පෙළට ගමන් කරනුද පන්තිය අරඹන තෙක් ඔවුන් පේළි ගැසෙනුද ව්‍යායාම කරනුද ඇය බලා සිටියි. ගැහැනු පැමිණ පෙළ සැදී ඇය ඉදිරිපිට හිඳගනිති. විචිත්‍ර ලෙසද උදාහරණ දක්වමින්ද උගන්වන්ට ඇය වැයම් කරයි. ශිෂ්‍යයෝ කිසිදු අවධානයක් නොදක්වති. ඔවුන් තම තමන් අතර කතා කරමින් සිටින්නේ අරුමෝසම් මෝස්තර ඇති කූඩා වියන්නේ කෙසේද යන කාරණය ගැනය.

සවන් දෙන්ඩ. මම මෙහෙ ඇවිල්ල ඉන්නෙ ඔයාලට ගණිතය උගන්වන්ඩ. ගරුසරු විදියට හැසිරෙන්ඩ.

ශිෂ්‍යයන් ඇය දෙසට හැරී කියා සිටින්නේ ඇගේ කටහඬ මෘදු හෙයින් ඇසෙන්නේ නැති බවකි. චියන් කායි-ෂෙක්ගේ ගුවන් ප්‍රහාර නිසා අපේ කන් ඇහීම දුර්වල වෙලා. ඔබ ඇවිත් තියෙන්නෙ නගරයෙන්. ඔබ යුද්ධය ගැන මොකවත් දන්නෙ නෑ.... එක ගැහැනියක් හදිසියේම නැඟිටල ගුරුවරිය කුහකයෙකැයි පවසයි.

ඒක හරිම අසික්කිතයි, ලෑන් පින් කියන්නීය.

මොනවා. අසික්කිතයි? ගැහැනිය බිම කෙළගසයි. කුහක ගෑනි.

මුළු පන්තියම ඒ වචන ප්‍රතිරාව කරයි.

ලෑන් පින් හුනු කැබැල්ල වීසි කොට ඉගැන්වීම නවත්වයි.

ගැහැනු සතුටින් ජයඝෝෂා කරති.

හදිසියේම වෙඩිහඬ ඇසෙන්ට වෙයි.

ඒ සී-ෂෙන්. වැඩිහිටි ගැහැනිය ඇගේ ඇඟිල්ලෙන් පිස්තෝලයක් අදින ආකාරයක් දක්වමින් කතා කරයි. ඒ, ඇගේ පිස්තෝලය. මිස් ලෑන් පින්, ඔබ දන්නවද වරක් සී-ෂෙන් සභාපතිට වෙඩි නොතිබ්බ විතරයි?

කවදද? කලබලයට පත් ගුරුවරිය අසයි.

ඒ, ඈ ඔහු හම්බ වෙන්ඩ ආව වෙලාවෙ.

ඇයි ඉතින් එයා ඔහුට වෙඩි තියන්ඩ හැදුවෙ?

එයා පල්ලැහැ ගැහැනුත් එක්ක සම්බන්ධ වන නිසා. සී-ෂෙන් හැමවිටම ඒ වාගෙ පහත් ගැහැනු හඹා ගියා. ඒ ගෑනුල සී-ෂෙන්ගෙ පිස්තෝලෙට හොඳ ඉලක්ක වුණා.

හැකි වේගයෙන් මම මගේ බැරැක්කය වෙත දුවමි. දොර වසාගන්නා මම මුහුණ මත සීතල වතුර වත්කර ගනිමි. ඒ සී-ෂෙන් නොවන බැව් මම දනිමි. සී-ෂෙන් ඉන්නේ රුසියාවේය. ගැහැනුන්ට ඇගේ ශිෂ්‍යයන්ට ඇය වෙනුවෙනුත් තමන් වෙනුවෙනුත් පළිගන්ට ඕනෑ වී ඇත්තේය. මා ඕ විසින් සී-ෂෙන් දික්කසාද කරනු ලැබුවහොත් එය ඔවුන් සියලු දෙනාටම බලපාන්නේය. මා ඕට සිය බිරිය අත්හැර දමන්ට අවසර ලැබුණොත් එය සෙසු ගැහැනුන්ටද බල පාන්නේය.

මාතෘකා